Geef sterven de ruimte…

Geef sterven de ruimte…

Ruimte geven aan sterven, hoe doe je dat? Iedereen weet dat verlies bij het leven hoort en dat elk leven eindigt met de dood, maar toch bereiden weinig mensen zich hierop voor. Vaak wordt men er totaal onverwacht mee geconfronteerd.
Mensen bereiden zich voor op een vakantiereis. Ze kopen een toeristische gids met wetenswaardigheden over het land of de stad waarheen ze reizen en waarschijnlijk ook een goede wegenkaart om de reisroute nauwkeurig te bepalen. Zodat ze meer uit de vakantie kunnen halen. Is het niet bijzonder, dat de meeste mensen zich helemaal niet voorbereiden op de laatste reis die zijzelf en allen die hun dierbaar zijn zullen meemaken: de reis uit dit leven? Je zult in weinig gezinnen hierover een boek of een kaart kunnen vinden, die aangeeft wat mensen van het stervensproces kunnen verwachten, welke emoties en problemen ze op deze weg kunnen tegenkomen en hoe ze hiermee kunnen omgaan.

Afscheidshuis de Vlindertuin nodigt mensen uit om vooraf stil te staan bij het gebeuren van afscheid nemen en uitvaartzorg. We leven in een tijd dat sterven, mede onder invloed van de palliatieve zorg, steeds meer bespreekbaar wordt, ook al is het taboe sterk verankerd in onze cultuur. Nog steeds ligt het mortuarium verstopt in het ziekenhuis. De patiënt stapt via de hoofdingang binnen, maar na overlijden, wordt hij of zij via de achteruitgang weggebracht. Zoals het gebeuren rondom sterven vaak wordt weggeduwd in het leven, heeft het nog steeds een onbelangrijke plaats in veel zorgcentra. Men laat emoties rond de dood niet graag toe. Waardoor we heel creatief zijn in het wegdrukken van deze emoties of in het verdraaien ervan zodat ze onzichtbaar worden. Door concrete mogelijkheden te bieden waar rituelen, herinneringen, gedachten en gevoelens samenvloeien, nodigt de Vlindertuin de nabestaanden juist uit om bij deze emoties stil te staan, zodat ze vorm en uiting kunnen geven aan hun verdriet dat soms zo moeilijk in woorden uit te drukken is. Zo wordt er meer inhoud en betekenis gegeven aan het afscheid van hun dierbare en voelen de nabestaanden zich gesteund in de verwerking van hun verlies. De vele menselijke gebaren ronden het harde van deze werkelijkheid wat af. Het afscheid van een dierbare is een sociaal gebeuren, dat zingevend is in de relaties tussen de aanwezige nabestaanden.

Degenen die nog niet met sterven en afscheid worden geconfronteerd, kan het helpen zich voor te bereiden, om op de momenten waar ze zich bewust zijn van de diepere betekenis van leven en samenzijn, om juist daar waar dit samenzijn afbreekt een warmte en medemenselijkheid te brengen die tot troost en steun kunnen zijn.